3 gözümüz nerededir? İnsan bedeninin en merak uyandıran gizemi Çocukken Ankara’da kışlar uzundu. Camın buğusuna parmağımla şekiller çizerken en çok düşündüğüm şeylerden biri, insanların gerçekten “görmek” dediği şeyin ne kadarının gözle ilgili olduğuydu. Bir de büyükler arasında dönen o garip cümle vardı: “Üçüncü gözünü açanlar varmış.” O zamanlar bunu biraz masal, biraz da mahalle efsanesi gibi dinlerdim. Yıllar geçti, ekonomi okudum, veriyle uğraşmaya başladım, ama o soru zihnimin bir köşesinde hep kaldı: 3 gözümüz nerededir? Bugün bu konuyu hem biyolojik gerçekler hem de insan hikâyeleriyle bir araya getirerek, biraz bilim biraz da hayatın içinden bir yerden anlatmak istiyorum. 3 gözümüz…
Yorum BırakHızlı İlham Durağı Yazılar
Dmh’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda Alüminyum folyo serin tutar mı konusunu sade ve net bir dille anlatıyoruz. Geçmişte kullanılan sıradan bir malzemenin bugün enerji verimliliği tartışmalarının merkezine yerleşmesi, insanlığın teknik zekâsı kadar ihtiyaçlarının da nasıl sürekli değiştiğini gösterir. Alüminyum Folyonun Isı Yalıtımında Kullanımına Tarihsel Bir Bakış Erken Dönem: Metal Yapraklardan Endüstriyel Malzemeye Geçiş Isı yalıtımı fikri modern bir buluş gibi görünse de aslında insanlık, yüzyıllardır ısıyı kontrol etmenin yollarını arıyordu. Antik Roma’da duvar boşlukları ve kalın taş yapılar pasif bir yalıtım sağlarken, Orta Çağ’da yün, keçe ve hayvansal lifler en yaygın çözümlerdi. Ancak metalin yalıtımda kullanımı oldukça farklı bir kırılmaya…
Yorum BırakMerhaba! Dmh sayfasının bu haftaki konusu “Katipler otopsiye girer mi”. Umarız faydalı bulursunuz! Hangi askerler bıyık bırakabilir? Askerlik denince çoğu kişinin aklına ilk olarak disiplin, üniforma, sabah içtiması ve tabii ki dış görünüş kuralları geliyor. Özellikle “traş düzeni” konusu, askerî hayatın en çok merak edilen ama dışarıdan bakınca biraz da şaşırtıcı gelen taraflarından biri. Çünkü bazı ülkelerde askerler için sakal-bıyık tamamen serbestken, bazı yerlerde milimetrik kurallarla sınırlandırılmış durumda. Bursa’da çalışan, gündemi hem Türkiye’den hem dünyadan takip etmeye çalışan biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim: “Hangi askerler bıyık bırakabilir?” sorusunun tek bir cevabı yok. Bu konu tamamen ülkenin askerî kültürüne, tarihine, hatta…
Yorum BırakBugünkü yazımızda Dmh olarak Alüminyum folyo Alzheimer yapar mı hakkında kapsamlı notlar paylaşıyoruz. Bir Parçanın İçinde Evren: Alüminyum Folyo, Bellek ve Soruya Dönüşen Gerçeklik Bir mutfakta, sabah ışığı alüminyum folyoya çarparken kısa bir an için insan şunu düşünebilir: Bu parlak yüzey yalnızca yiyecekleri sarmak için mi var, yoksa modern dünyanın kırılgan güven duygusunun bir simgesi mi? “Alüminyum folyo Alzheimer yapar mı?” sorusu ilk bakışta tıbbi bir merak gibi görünür. Ancak biraz derine inildiğinde bu soru, yalnızca biyolojiye değil; etik, epistemoloji ve ontolojiye de dokunan bir düşünme davetine dönüşür. Çünkü mesele yalnızca bir metalin etkisi değil, bilginin nasıl üretildiği, nasıl inanıldığı…
Yorum BırakDmh ailesine merhaba! Bu içerikte “Arapçada kella ne demek” hakkında kapsamlı bir rehber hazırladık. Arapçada “kella” ne demek? Kelimenin katmanlı anlam dünyasına giriş Arapçada “kella ne demek?” sorusu ilk bakışta basit bir sözlük karşılığı arayışı gibi görünür. Ama konuya biraz daha yakından bakınca, tek bir anlamla açıklanamayacak kadar derin bir dilsel yapı ortaya çıkar. “كلا (kellā / kella)” kelimesi, Arapça dilbilgisinde sadece bir “hayır” ifadesi değildir; aynı zamanda güçlü bir reddetme, uyarı, bazen de sert bir yönlendirme taşıyan çok katmanlı bir edattır. Konya’da yaşayan 26 yaşında biri olarak bazen kendimi şöyle düşünürken buluyorum: İçimdeki mühendis “Bunun net bir karşılığı olmalı,…
Yorum Bırakİnsan düşmanlığına ne denir? Kavramın kökeni ve zihnimde uyandırdığı ilk düşünceler Değerli Dmh okurları, bu makalemizde “İnsan düşmanlığına ne denir” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik. Ankara’da yaşayan, 28 yaşında, teknolojiyle iç içe bir hayat kurmaya çalışan biri olarak bazı kavramlar var ki sadece sözlük anlamıyla kalmıyor; zihnin arka planında sürekli yeniden işleniyor. “İnsan düşmanlığına ne denir?” sorusu da bunlardan biri. İlk bakışta cevabı basit: misantropi, yani insan türüne karşı genel bir güvensizlik, uzaklaşma ya da olumsuz bakış hali. Ama bu tanımın içine girince mesele sadece bir kelime olmaktan çıkıyor, bir dünya görüşüne dönüşüyor. İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Bu…
Yorum BırakAltın Vize Kimlere Verilir? Küresel Hareketlilik, Sınıf ve Toplumsal Eşitsizlik Üzerine Sosyolojik Bir Okuma Dmh ekibinden yeni bir içerik: Bugün odağımız Altın vize kimlere verilir. Bazı kavramlar vardır ki, ilk duyulduğunda teknik bir göç politikası gibi görünür, ama biraz yakından bakıldığında toplumsal yapının en derin katmanlarına temas eder. “Altın vize kimlere verilir?” sorusu da bunlardan biri. Bu sorunun cevabı yalnızca hukuk ya da ekonomiyle sınırlı değildir; aynı zamanda sınıf ilişkilerini, küresel hareketliliği ve modern dünyanın görünmez hiyerarşilerini anlamak için güçlü bir sosyolojik anahtar sunar. Bazen bir ülkeye giriş izni, sadece bir belge değil; küresel sistemde kimlerin “değerli”, kimlerin “riskli” görüldüğünün…
Yorum BırakBalıkesir’de patlayan fabrikanın adı nedir? O günün ardından aklımda kalanlar Balıkesir’de yaşanan o büyük patlamayı ilk duyduğumda Ankara’da, Kızılay’da küçük bir kafede oturuyordum. Laptop açık, önümde ekonomiyle ilgili bir veri seti, kulaklığımda yarım yamalak bir podcast… Bildiğim sıradan bir gündü. Sonra telefonuma düşen bildirim: “Balıkesir’de fabrika patladı.” İnsan böyle haberleri ilk gördüğünde bir an duruyor. Çünkü “fabrika patlaması” dediğin şey, uzaktan okuduğun bir başlık değil aslında; içinde işçiler var, vardiya var, hayat var. O gün herkesin dilindeki soru da aynıydı: Balıkesir’de patlayan fabrikanın adı nedir? Balıkesir’de patlayan fabrikanın adı nedir? sorusunun net cevabı Dmh okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Balıkesir’de…
Yorum BırakGiriş: Bir otun etrafında kurulan gündelik hayatı anlamak İnsanların bitkilerle kurduğu ilişki çoğu zaman sessiz, gündelik ve fark edilmeden ilerleyen bir bağdır. Bir mutfak rafında duran kurutulmuş yapraklar, bir aktarda tartılan kök parçaları ya da bir yaşlının “bunu kaynat, iyi gelir” cümlesi… Bunların her biri yalnızca bir sağlık pratiğine değil, aynı zamanda toplumsal hafızaya da işaret eder. Yaki otu neye faydalıdır sorusu da bu hafızanın içinde, sadece biyolojik bir merak değil; kültürel, ekonomik ve hatta politik bir sorgulama olarak durur. Bir süredir farklı toplulukların bitkilerle kurduğu ilişkilere bakarken, tek bir ortak nokta dikkat çekiyor: insanlar şifayı yalnızca bedende aramıyor. Şifa,…
Yorum BırakAsetal Nasıl Oluşur? Felsefenin Merceğinden Bir Kimyasal Yolculuk Bugünkü yazımızda Dmh olarak Asetal nasıl oluşur hakkında kapsamlı notlar paylaşıyoruz. Bir laboratuvar masasının başında duran bir kimyasalın önünde durduğunuzu hayal edin. Parmaklarınızın ucunda, moleküller arasındaki görünmez bağları ve reaksiyonları gözlemliyorsunuz. Peki, sadece bu teknik detaylara mı bakmalı, yoksa aynı zamanda bu oluşumun etik, ontolojik ve epistemolojik anlamını da sorgulamalı mıyız? Asetal nasıl oluşur sorusu, kimya ders kitaplarında basit bir sentezle yanıtlanabilir, ancak felsefi bakış açısıyla bu süreç, doğanın, bilginin ve ahlakın sınırlarını düşündüren bir metafor haline gelir. Temel Tanım: Asetal Nedir? Asetal, bir aldehitin bir alkol ile reaksiyona girmesi sonucu oluşan…
Yorum Bırak